Ticari Süreç Sakınmaları

Her sabah olduğu gibi dükkânının önünde kahvaltı ediyordu. Biraz ileride, çıraklıktan beri arkadaşı olan Emin’in dükkânı vardı. Aynı ustanın yanında, aynı yıllarda başlamışlardı mesleğe. Aynı bedelleri ödemiş, aynı yollardan geçmişlerdi. Ama bugün aralarında bariz bir fark vardı.

Köşeden geçen lüks aracın motor sesini duyunca umutla başını kaldırdı. Borçlar birikmişti, kira yaklaşıyordu. Müşteriye adeta kan ihtiyacı olan ameliyatlı gibi muhtaçtı. Araç ise Emin’in dükkânına girdi. İçinden “Nerede hata yaptım?” diye geçirdi.

On üç yıl önce aynı tezgahta başlayan iki kişi, bugün bambaşka noktalardaydı. Biri bolluk ve bereket içindeyken, diğeri hâlâ müşteri kovalamak zorundaydı. Emin gelen arabayı daha sokağın başında sesinden tanırken, o çoğu zaman arızayı çözmekte zorlanıyor, başkalarına danışıyordu.

Sorunun istikrarda değil, kalfalık döneminde yapılan bireysel tercihlerde olduğunu fark etti.

Emin, kalfalıkta kazancı artmasına rağmen tüketimini kısmış, ihtiyaç dışı harcamalardan sakınmıştı. O ise kazandığını harcamıştı. Oysa kalfalıkta tüketilen para, ustalık rızkından eksiliyordu. Yer altından birbirine bağlı iki havza gibi; birinde aşırı tüketim olunca diğeri kuruyordu.

İkinci büyük fark dikkatti.

Kalfalık, meslekte çok yönlü gelişimin en kritik evresiydi. Emin bu dönemde sadece işine odaklanmış, karşısına çıkan küçük problemleri birer gelişim fırsatı olarak değerlendirmişti. O ise kazandığı parayla başka alanlara yönelmiş, gündemi dağılmıştı. Bu yüzden birçok “çerez problem” arada kaybolmuş, yöntem çeşitliliği zayıf kalmıştı.

Sonunda şunu anladı:

Hayatta her sürecin kendine ait sakınma alanları vardır.

Kalfalığın iki temel sakınması şudur:

Tüketimden sakınmak.

Dikkat dağıtıcılardan sakınmak.

Çünkü kalfalıkta savrulan kazanç, ustalıkta muhtaçlığa dönüşür.

Kalfalıkta dağılan dikkat, ustalıkta eksik beceri olur.

Ve gerçek değişmez:

Kalfalıkta sakınan, ustalıkta rahat eder.